Mitolojik ve tarihi kalıntılar açısından oldukça dikkat çekici bir yerdir Orhaniye. Özellikle rengiyle de dikkat çeken Kızkumu birçok efsaneyle anılıyor. Bunlardan en çok kabul göreni ise şöyledir; Geçmiş zamanlarda bu köyde bir kız yaşarmış ki karşı kıyıda yaşayan bir delikanlıya aşıkmış. Ailesinin isteği ise bu delikanlıdan yana değil kendi istedikleri kişiden yanaymış. Düğün gecesi kız delikanlıya kaçmak istemiş. Sahilde kendine yol yapmak için eteğine doldurduğu taşları denize dökmeye başlamış. Fakat eteğindeki taşlar bitince denizin ortasında çaresizce kalmış ve peşinden gelen köy halkı tarafından öldürülmüş. İşin bilimsel açıklaması ise kumul hareketleri sonucunda karadan başlayıp koyu ikiye bölen yaklaşık 600 metrelik sığlığın varlığı. Efsanenin gerçekleştiği yerde her ne kadar üzücü bir olay yaşanmışsa da günümüzde bize denizin ortasında yürüdük dedirtecek kadar da güzel bir anı bırakıyor hayatımızda.

Bir çok aktivite ile tatilinizi daha da keyifli hale getirebilirsiniz. Su sporlarına elverişli ortamıyla zamanınızı koyda geçirebilirsiniz. Karaya ayak bastığınızda ağaçların arasında yapabileceğiniz doğa yürüyüşleriyle sakin sessiz bir günde geçirebilirsiniz. Tekneyle mehtap turlarını unutmamak lazım. Ayrıca Orhaniye’den Hisarönü körfezine tekne turu da düzenleniyor. Selimiye, Hisarönü ve İnbükü gibi koylar ve Dişlice adasında mola veriliyor.

İlk ismi "Kırvasil" iken sonraları Orhaniye olarak anılmaya başlamış. Geçmişi M.Ö 3. yy'a uzanan bir koy. Koyun ortasında bir ada ve adanın tepesinde de kale kalıntıları var. Kalenin bölgede kurulu Baybassos antik kentine ait olduğu sanılıyor. Baybasos’lular, Kaleye Turgut köyündeki şelaleden kemerler ve su altına döşedikleri borular aracılığıyla birleşik kaplar kuralından yararlanarak su getirmiş.